ترجمه مستقيم آن ، زيرا كه حمزه آن را با عبارت « اصلاح » ذكر كرده ، و از اينكه ابن نديم وى را جزء مترجمان آورده چنين برمىآيد كه اگر هم كتاب بهرام بن مردانشاه تهذيبى از خداينامه بوده اين تهذيب مستقيما از نسخهء فارسى آن به عمل آمده نه از ترجمه‌هاى عربى آن . از زندگى اين بهرام چيزى نمىدانيم ولى نام پدر او مردانشاه با نام پسر زادان فرخ « دبير حجاج » كه خود او هم‌چنان كه خواهيم گفت يكى از مترجمان از فارسى به عربى است مطابقت مىكند و احتمال دارد كه اين بهرام نوادهء همان زادان فرخ باشد . كتاب سير الملوك به عقيدهء نولدكه كتاب سير الملوك ابن مقفع نخستين ترجمهء مستقيم كتاب خداينامه بوده و ساير كسانى كه حمزهء اصفهانى از آنها نام برده و كتابى به عنوان سير الملوك به آنها نسبت داده كتابهاى خود را مستقيما از خداينامه پهلوى ترجمه نكرده‌اند بلكه آنها از ترجمه ابن مقفع سود جسته‌اند . و با اينكه نوشته ابن نديم كه اين افراد را جزء مترجمين از فارسى به عربى شمرده اين نظر را تأييد نمىكند معذلك سابقا برخى از محققان به اين نظر گرايشى نشان داده‌اند . ولى هنگامى كه مرحوم بارون روزن خاورشناس روسى تحقيقات ذىقيمت خود را دربارهء ترجمه‌هاى عربى خداينامه در سال 1895 ميلادى منتشر نمود اين نظريه نولدكه مورد شك و ترديد قرار گرفت . به عقيده روزن كتابهاى سير الملوك كه حمزهء اصفهانى آنها را در رديف كتاب ابن مقفع ذكر كرده است هرچند ممكن است همه يا بعضى از آنها بعد از ترجمهء ابن مقفع تدوين شده باشند ولى اين دليل آن نمىشود كه همه آنها اقتباس از ترجمه ابن مقفع باشند و در بين آنها ترجمه‌هايى وجود نداشته باشد كه مستقلا و جدا از ترجمه ابن مقفع از خداينامه به عمل آمده باشد . روزن از تحقيقات خود به اين نتيجه مىرسد كه كتابهايى را كه حمزهء